ga naar hoofdinhoud
Informatie voor zorgverleners Behandelprotocollen Monoklonale gammopathie van onbekende betekenis (MGUS) Diagnostiek

Anamnese en lichamelijk onderzoek zijn erop gericht om een onderscheid te maken tussen een MGUS en een andere vorm van monoclonale gammopathie. 

Anamnese

  • Complete medische voorgeschiedenis, inclusief medicatiegebruik
  • Speciale aandacht voor symptomen die niet compatibel zijn met de diagnose MGUS: bloedings­neiging, vermoeid­heid, botpijn, fracturen (multipel myeloom), sensore neuro­pathie, macro­glossie, slikklachten (AL-amyloïdose, POEMS), hyper­visco­si­teit, koude agglutinatie ziekte, cryo­globuline­mie (M. Waldenström), vol gevoel linker bovenbuik (spleno­megalie), gewichts­verlies, nefrotisch syndroom, onverklaarde dyspnoe of andere tekenen van onverklaard hartfalen, autonome dysfunctie, carpaal tunnel syndroom (AL-amyloïdose)
  • Daarnaast kunnen M-proteïnes gevonden worden bij bepaalde infecties, auto-immuun­ziekten en solide tumoren waarbij er geen relatie is met een lymfo­prolifera­tieve aandoening

Lichamelijk onderzoek 

  • WHO performance status
  • Speciale aandacht voor bevindingen die passen bij een plasma­cel­dys­crasie of lymfo­pro­lifera­tieve ziekte, die niet compatibel zijn met de diagnose MGUS: lymf­adeno­pathie, hepato­spleno­megalie, gelokaliseerde botpijn, periorbitaal oedeem, macroglossie, perifere poly­neuro­pathie

Laboratoriumonderzoek

Bloed

Standaard:

  • Volledig bloedbeeld inclusief automatische differentiatie
  • Chemie: kreatinine, calcium, albumine
  • Immunologie:
    • Screening M-proteïne (inclusief totaal eiwit)
    • FLC (vrije lichte ketens) kappa, lambda en ratio
    • IgG, IgM en IgA kwantitatief

Op indicatie:

  • Chemie: NT-pro-BNP en troponine T (bij differentiaal diagnose AL-amyloïdose)
  • Virologie: HBV, HCV, HIV (bij patiënten <50 jaar*)
  • Serologie: anti-MAG (bij IgM MGUS en neuropathie zonder andere verklaring)

* Op basis van literatuur is er geen consensus over aanvullende diagnostiek gericht op andere ziekten waarbij een M-proteïne kan voorkomen, echter gezien de lage preva­len­tie van MGUS bij patiënten <50 jaar, is het advies om bij een bij toeval gevonden M-proteïne bij deze groep een relevante alternatieve diagnose zoals HIV, HBV en HCV uit te sluiten.

Urine

  • Urine screening en sediment
  • Screening Bence Jones eiwit (portie)

Beenmerg

  • Beenmergaspiraat (op indicatie)#:
    • Cytomorfologie
    • Immunofenotypering 
    • Cytogenetica 
  • Cristabiopt (op indicatie)#

# Beenmergonderzoek hoeft niet te worden verricht bij laag risico MGUS (IgG type M-proteïne <15 g/l en normale FLC ratio), IgM MGUS met M-proteïne <15 g/l, lichte keten MGUS met FLC ratio <8 en afwezigheid van klinische verschijnselen verdacht voor een multipel myeloom of lymfoplasmocytaire maligniteit.
Ook bij patiënten met een M-proteïne <10 g/l én een FLC ratio binnen de 0,1 en 7, is de kans op een multipel myeloom zodanig klein (<5%) dat er van beenmergonderzoek afgezien kan worden.

Zie protocol Hematologische laboratorium­diagnostiek - MGUS voor specificatie. 

Klik HIER voor een applicatie van de 'iStopMM study' waarmee op basis van de hoogte van het M-proteïne, de FLC en andere parameters de kans ingeschat kan worden dat er meer dan 10% plasmacellen in een beenmergmonster worden gevonden.

Histologie

  • Materiaal:
    • Buikvetbiopt (op indicatie, bij differentiaal diagnose AL-amyloïdose)
    • Nierbiopt (op indicatie, bij verdenking MGRS, bijvoorbeeld bij M-proteïne in combinatie met onbegrepen nier­functie­stoor­nissen, afwijkend urine­sediment en/of proteïnurie)
  • Zie protocol Hematologische laboratoriumdiagnostiek - MGUS voor specificatie

Biobanking

  • Geen standaard afname van extra materiaal voor biobank hematologie

Beeldvorming

  • Low dose CT-scan skelet (op indicatie, hoeft niet te worden uitgevoerd bij laag risico MGUS (IgG type M-proteïne <15 g/l en normale FLC ratio), IgM MGUS, lichte keten MGUS met FLC ratio <8 en afwezigheid van klinische verschijnselen verdacht voor een multipel myeloom of lymfo­plasmo­cytaire maligniteit)
  • CT-scan hals, thorax, abdomen (op indicatie, bij IgM M-proteïne ter uitsluiting van M. Waldenström) 

 

Ga terug naar de MGUS homepage of lees meer over MGUS:

Ga terug naar de homepage Perifere neuropathie in combinatie met MGUS.

Ga terug naar de algemene homepage Behandelprotocollen.